نمابورس، اقتصادی_ عضو هئیت علمی موسسه مطالعات و پژوهش های بازرگانی در گفتگو با نمابورس از رقابت بر سر پول ملی کشور ها می گوید و جنگ ارز ها. او از تضعیف اقتصاد امریکا و قوت گرفتن یوان چین می گوید. دکتر علی دینی ترکمانی معتقد است اقتصاد جهانی در حال پوست اندازی است.
اینچنین است که پیشنهاد می شود، سرمایه های عمده به دلار ذخیره نشود؛ چرا که معلوم نیست تا چندی دیگر دلار همین ارزش امروز را داشته باشد.
آقای دکتر؛ لطفا جنگ ارزی را تعریف کنید و بگوید در چه شرایطی این تقابل رخ می دهد ؟
جنگ ارزها معمولا در شرایطی رخ می دهد که اقتصاد جهانی دچار بحران می شود و هر اقتصادی در پی نجات خود از گرداب بحران و برقراری تعادل در حساب جاری از طریق کاهش واردات و افزایش صادرات بر می آید. در چنین شرایطی اقتصادها ممکن است دست به کاهش رسمی ارزش پول یزنند که به جنگ ارزها منجر میشود. البته، سیاست های اقتصادی انبساطی پولی مانند کاهش نرخ بهره یا سیاست مالی انبساطی مانند افزایش هزینه های دولتی و بازخرید موسسات پولی و مالی ورشکسته و یا بازی روانی عامدانه دولت مردان پولی مبنی بر احتمال کاهش ارزش پول در آینده نزدیک نیز می تواند همین نقش را بازی بکند.
آیا این همان ادعای چینی ها در مورد آمریکا نیست ؟
چرا؛ چینی ها معتقدند آمریکا با بسته سیاست انبساطی پولی و مالی 700 میلیارد دلاری عملا در جهت کاهش ارزش دلار گام برداشته است. در اینجا، فرض بر این است وقتی که چنین پولی، همراه با سیاست کاهش نرخ بهره، به اقتصاد تزریق می شود، تاثیر آن افزایش تورم و در نهایت کاهش ارزش پول ملی در آینده خواهد بود. اما، با توجه به اینکه دلار واحد ذخیره جهانی است احتمال صدق چنین تحلیلی در باره آمریکا کمتر از کشورهای دیگر است. ببینید با کاهش نرخ بهره، سرمایه خارجی به مقصد بازارهای دیگر خارج میشود؛ در چنین شرایطی معمولا سرمایه خارجی باید داراییهای خود از جمله اوراق قرضه و سهام را تبدیل به دلار کند؛ چنین اقدامی موجب افزایش تقاضا برای ارز جهانی و کاهش یا سقوط ارزش پول ملی آن اقتصاد میشود.
در مورد امریکا چه اتفاقی می افتد ؟
در مورد آمریکا، سرمایههای خارجی نیازی ندارند که دست به تبدیل دلار به ارزی دیگر بکنند؛ چرا که دلار ذخیره اصلی اقتصادهای جهان است. از همین روست که بعد از شروع بحران مالی در آمریکا، بر خلاف انتظار، ارزش دلار در برابر ارزهای مهم دیگر نه تنها سقوط نکرد بلکه تا حدی تقویت هم شد. بنابراین، آمریکا که چندان امیدوار نیست از طریق سیاست مالی و پولی انبساطی موفق به تنظیم برابری دلار با ارزهای دیگر از جمله یوان چین به نحوی شود که کسری حساب جاریش را پوشش دهد، ناچار از اعمال فشار به چین برای افزایش ارزش یوان است. چنین سیاستی موجب ارزانتر شدن واردات برای چینی ها و گرانتر شدن صادرات چینیها در بازارهای جهانی می شود. بنابراین، از یکسو با افزایش واردات چین، اقتصادهای بحران زده آمریکا و اروپا با افزایش تقاضای چین مواجه می شوند؛ از سوی دیگر، با کاهش قدرت رقابتی چین در بازارهای جهانی، صادرات این اقتصادها به سایر بازارها نیز افزایش می یابد.
اما چرا چین در برابر چنین سیاستی مقاومت می کند؟
به گمانم پاسخ را باید در منازعه ای که بر سر جا به جایی در قدرت، در پس جنگ ارزها وجود دارد، جست و جو کرد. چرخه جابهجایی در قدرت میان بریتانیا و آمریکا که بعد از بحران 1929- 34 تجربه و در نهایت بعد از جنگ جهانی دوم تکمیل شد بار دیگر در حال تکرار است؛ البته با شکل و شمایلی دیگر.
در چنین شرایطی آیا از قدرت امریکا کاسته نمی شود ؟
در اینکه اقتصاد آمریکا با این بحران، قدرت رهبری کننده ی خود را از دست داده و به همان سرنوشتی گرفتار شده است که قدرت های پیشین جهانی گرفتار شدند، تردیدی نیست. در اصل، جهان در حال پوست اندازی جدیدی برای جابهجایی در قدرت اقتصادی و به دنبال آن قدرت سیاسی - امنیتی است.
آیا چین می تواند با ارز خود جای دلار را بگیرد ؟
چین می تواند با چرخشی تدریجی از اتکاء به بازارهای خارجی به سمت بازارهای داخلی، همان نقشی را بازی کند که آمریکا در سال های بعد از جنگ جهانی دوم بازی کرد و به صورت موتور رشد اقتصاد جهانی درآمد. در این راستا یکی از اقدامات چینی ها می تواند تقویت ارزش "یوان" برای مثال از طریق فروش تدریجی اوراق قرضهی سرمایه گذاری شده در آمریکا و عرضه ی دلارهای حاصل از آن در بازار ارز چین باشد. این کشور با توجه به حجم حدود 3044 میلیارد دلاری ذخایر ارزی در آوریل 2011( به نقل از سایت ویکی پیدیا)، توانایی پی گیری چنین سیاستی را دارد (تمایلی که اخیرا وزیر اقتصاد چین در دیار با مقامات اتجادیه پولی اروپا نشان داد و وعده افزایش واردات از اروپا به منظور کمک به خروج اقتصادهای بحران زده را داد.) البته، طبیعی است که چینی ها با استناد به ضرب المثل معروف آمریکایی ها، "ناهار مجانی وجود ندارد"، برای اجرای چنین سیاستی به دنبال دریافت امتیازهای خاصی باشند.
به خانواده بزرگ تجارت الکترونیک ایران بپیوندید www.emercadox.com